0

«Հայաստանը ոչ միայն ունի նախադրյալներ տուրիզմի զարգացման համար, այլև տուրիզմի զարգացումն անհրաժեշտ է Հայաստանին ընդհանուր տնտեսական զարգացման համար: Հայաստանն ունի հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն, գեղեցիկ բնություն և չափազանց հյուրասեր ժողովուրդ, իսկ զբոսաշրջիկների համար տվյալ երկիրը որպես զբոսավայր ընտրելու կարևոր նախապայմաններից մեկն այդ երկրում ընդունված լինելն է, ինչը Հայաստանում ապահովված է: Պետք է կարևորել նաև, որ տուրիզմը զարգացնելու համար նախ և առաջ պետք է բարձրացվի տվյալ երկրի կենսամակարդակը, որովհետև երկիրը զբոսաշրջիկների համար առավել գրավիչ է, եթե այնտեղ բարձր է կյանքի որակը. քանի որ զբոսաշրջավայրը միայն  տվյալ երկիրը չէ, դա նաև կյանքն է տվյալ երկրում:

Սկսած 2001-ից՝ Հայաստանում զբոսաշրջությունն արագ տեմպերով զարգանում է: Դա է վկայում Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների թվի կտրուկ աճը: Եթե 2000թ-ին Հայաստան այցելած զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է 40-45 000, ապա 2001-ին այդ թիվն աճել է մոտ 3 անգամ՝ հասնելով շուրջ 123 000-ի: 2001-ից մինչ այս տարի զբոսաշրջիկների թվի միջին տարեկան աճը կազմել է մոտ 25%: 2006թ-ին Հայաստան է այցելել շուրջ 381 000 զբոսաշրջիկ՝ 2005-ին գրանցված ցուցանիշերից 20%-ով ավելի: Ի դեպ՝ Հայաստանի պոտենցիալ զբոսաշրջիկները հանդիսանում են Սփյուռքի ներկայացուցիչները. նշում է ՀՀ Առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարության զբոսաշրջության վարչության պետ Մեխակ Ապրեսյանը:  Իսկ Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների թվի աճը կարելի է բացատրել ոչ միայն նրանով, որ զբոսաշրջիկների համար մեծացել է Հայաստանի գրավչությունը, այլև աշխարհում մեծացել է Հայաստանի ներկայացվածությունը: Հայաստանում զբոսաշրջության ոլորտի զարգացումն արդյունքն է նաև 2000թ. ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված «Հայաստանում զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման հայեցակարգ»-ի, որում առաջադրվել էին մի շարք խնդիրներ: Նախ մեր զբոսաշրջային ծառայությունները մրցունակ չէին, և, ընդհանրապես, Հայաստանը մրցունակ չէր որպես զբոսաշրջավայր, ուստի հարկ էր ապահովել մրցունակության բարձրացման համար անհրաժեշտ տարրերը՝ որակ, գին, մարդկային ռեսուրսներ՝ այդ թվում զբոսավարներ և ձևավորել Հայաստանի՝ զբոսաշրջության համար գրավիչ երկրի բարձր վարկանիշը, ինչի ուղղությամբ պարբերաբար տպագրվում են գովազդատեղեկատվական նյութեր և տարածվում պահանջարկի շուկաներում, իսկ 2006-ից արդեն Սի-ԷՆ-Էն (СNN) հեռուստաալիքով հեռարձակվում են Հայաստանի տեսարժան վայրերի մասին պատմող տեսահոլովակներ: Հայաստանն ակտիվորեն մասնակցում է տարբեր զբոսաշրջային ցուցահանդեսների:

Հայեցակարգի ընդունմամբ հստակեցվել են զբոսավարների և ուղեկցորդների գործունեության լիցենզավորման հարցերը: Իսկ տուրիստական գործակալությունների լիցենզավորումը դեռ վաղ էր, քանի որ ցանկացած սահմանափակում նոր զարգացող շուկայում խոչընդոտում է ազատ մրցակցությունը: Զբոսաշրջության ոլորտում մատուցվող ծառայությունների կայուն որակի ապահովմանն ու մրցակցային շուկայի ընդարձակմանն էր ուղղված նաև հյուրանոցային տնտեսության օբյեկտների որակավորման կամ այսպես կոչված «աստղերի» համակարգը, ինչն անուղղակի ձևով ազդում է նաև այդ ոլորտում գնային քաղաքականության վրա, քանի որ նույն գնի պայմաններում բնականաբար գերադասելի է առավել բարձր որակավորմամբ հյուրանոց:

Պետք է նշել, որ Հայաստանում՝ մասնավորապես Երևանում, հյուրանոցաշինությունը ծաղկում է ապրում: Դա նախ նշանակում է, որ դրանց պահանջարկն իրոք կա: Բացի այդ՝ Հայաստանը նաև դրանով է մրցունակ դառնում զբոսաշրջային շուկայում: Սակայն հարկ է ընդգծել նաև, որ այդ հյուրանոցներով չէ, որ մենք պետք է զարմացնենք մեր երկիր այցելող զբոսաշրջիկներին. հյուրանոցները պետք է պարզապես ծառայեն գիշերակացի համար:
Այդ հյուրանոցներն ավելի կզարմացնեն զբոսաշրջիկներին և ավելի գրավիչ կլինեն, եթե դրանք ազգային առանձնահատկության տարրեր պարունակեն, չնայած որ դա էլ նախասիրությունների հարց է, այդուհանդերձ՝ զբոսաշրջիկներին ավելի գրավում է առանձնահատուկն ու տվյալ երկրին առավել բնորոշը, քանի որ եվրոպական չափանիշերին նրանք արդեն իսկ ծանոթ են: Սակայն այսօր Հայաստանում շարունակվում է բարձրակարգ և թանկարժեք հյուրանոցային համալիրների կառուցման միտումը, իսկ միջին մակարդակի հյուրանոցների կառուցման համար ներդրումներ չեն արվում, չնայած որ դրանք էլ պակաս պահանջարկ չեն վայելում և պակաս շահավետ չեն լինի:
Զբոսաշրջության ոլորտում բացեր կային նաև կադրերի առումով, քանի որ միջին օղակում անհրաժեշտ թվով մասնագետներ չէին պատրաստվում: Սակայն այսօր արդեն Հայաստանում գործում են համապատասխան կրթօջախներ և կան պահանջարկին համապատասխան կրթական ծրագրեր:
Տուրիզմի զարգացման պարագայում շատ կարևոր է համագործակցությունը շահագրգիռ կողմերի միջև, այն է՝ կառավարության, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և ոլորտում տնտեսվարող սուբյեկտների միջև, ինչը ևս ներառված է վերոնշյալ հայեցակարգում:
Բացի այդ՝ տարեցտարի ավելանում են պետական հատկացումները տուրիզմի ոլորտում: Եթե 2005թ-ին ոլորտի զարգացման համար հատկացվել է շուրջ 20 մլն դրամ, ապա 2006-ին այդ հատկացումները կազմել են 35 մլն դրամ, իսկ ՍԻ-Էն-Էն-ով տեսահոլովակներ ցուցադրելու համար տրամադրվել են հավելյալ գումարներ:

Պետք է կարևորել նաև, որ տուրիզմը զարգացնելու համար նախ և առաջ պետք է բարձրացվի տվյալ երկրի կենսամակարդակը, որովհետև երկիրը զբոսաշրջիկների համար առավել գրավիչ է, եթե այնտեղ բարձր է կյանքի որակը. քանի որ զբոսաշրջավայրը միայն  տվյալ երկիրը չէ, դա նաև կյանքն է տվյալ երկրում:
Տուրիզմի զարգացմանն անդրադառնալիս պետք է անպայման խոսել կայուն զարգացման մասին, երբ այս սերունդն օգտվում է բնությունից՝ չսպառելով, սակայն, ապագա սերունդների՝ բնական պաշարներից օգտվելու հնարավորությունները: Հենց այս խնդրի լուծմանն է ծառայում նաև ազգային պարկի գաղափարը: Ի դեպ՝ այսօր ազգային պարկերի զարգացման ուղղությամբ ևս տարվում են աշխատանքներ, մասնավորապես պայմաններ են ստեղծվում ազգային պարկերը որպես զբոսաշրջավայրեր զարգացնելու և դրանցում ռեսուրսների վերարտադրությունը հնարավորինս ապահովելու ուղղությամբ:
Ամեն դեպքում՝ Հայաստանը որպես զբոսաշրջավայր զարգացնելու համար մենք չպետք է կորցնենք մեր առանձնահատկությունները և ինքնատիպությունը, այլապես մենք պարզապես կկորցնենք մեր հետաքրքրությունն աշխարհում: Ու քանի որ Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանները սփռված են երկրի ողջ տարածքով մեկ, ուստի, զարգացնելով տուրիզմը, մենք զբոսաշրջիկներին կարող ենք առաջարկել հետաքրքիր զբոսաշրջային փաթեթ, որը կարող է ներառել թե՛ էկո-, թե՛ ագրո- և թե՛ պատմամշակութային տուրիզմը: Միտում կա կազմակերպել նաև կոմբինացված տուրեր տարածաշրջանային երկրներում: Այստեղ պետք է նշել, որ տարածաշրջանային երկրների կտրվածքով պատմամշակութային ժառանգության առումով Հայաստանը մրցակից է Վրաստանի հետ, սակայն Վրաստանը նաև ծովային հանգիստ է առաջարկում, ինչը Հայաստանն առաջարկել չի կարող: Հայաստանն ունի Սևանա լիճ, որում զբոսաշրջիկները չեն լողում ջրերի աղտոտվածության պատճառով և որտեղ ապահովված չէ նաև անվտանգությունը: Սակայն այս հարցերն էլ են, ի թիվս այլ խնդիրների, ՀՀ կառավարության ուշադրության ներքո:
Հայաստանն, անխոս, հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն ունի, և նույնիսկ հեռավոր մարզերում կամ լեռներում կարելի է հանդիպել հին ու զարմանալի կոթողների: Սակայն դեպի այդ կոթողները և պատմական հուշարձանները տանող ճանապարհները հաճախ դժվարանցանելի են, նույնիսկ անանցանելի: Որոշ դեպքերում նույնիսկ դրանք շրջապատված են անդուր տեսարաններով և աղբավայրերով: Սա մեր հիմնական հարցերից մեկն է, սակայն Հայաստանում ճանապարհաշինությունն իրականացվում է բավականին լայն տեմպերով: Աղբի վերացման ուղղությամբ տարբեր ակցիաներ են կազմակերպվում և փորձում ենք ինքնագիտակցությունը բարձրացնել, որ մեր երկիրը մենք մաքրում ենք նախ մեզ համար, և ոչ թե միայն զբոսաշրջիկների համար:
MEDINFORM 15.06.2007

 

Հեղինակային բոլոր իրավունքները պատկանում են MEDINFORM լրատվական գործակալությանը:
Նյութերն ամբողջությամբ կամ դրանցից մասնակի մեջբերումներ կատարելիս հղումը MEDINFORM-ին պարտադիր է:
® ©  2002 - 2007  MEDINFORM news agency, Magistros-Trophy LLC. All rights reserved